-

Dali &

-


-








.

--.


.


 
 

 

Paz Martin:

   (εδ ο ρωας προσπαθε μ' να μικρ λογδριο να εξηγσει στους φλους του την απφασ του να γνει ...βλκας". Το απσπασμα λοιπν απ τοτο το βιβλο, αφορ και μνο σε τοτο το λογδριο...)
.........................................................................................................................

    "Υπαρχουν κποιοι νθρωποι στους οποους ακμη και τα βλτιστα δε ταιριζουν. Μπορε να εναι ντυμνοι με κοστομι απ κασμρ αλλ να μοιζουν με στεγους, να εναι πλοσιοι αλλ βουτηγμνοι στα χρη, να εναι πανψηλοι αλλ κκιστοι στο μπσκετ. Αυτ αντιλαμβνομαι λοιπν σμερα, πως ανκω δηλαδ στη κατηγορα εκενη των ανθρπων που δεν καταφρνουν να αξιοποισουν τα προσντα τους και για τους οποους ετοτα τα προτερματα εναι μλιστα ελαττματα.
     Απ μικρ κι απ τρελ μαθανεις την αλθεια. Στο δημοτικ, η πιο απασια βρισι εναι το να σε αποκαλσουν διανοομενο. Αργτερα, το να εσαι διανοομενος γνεται σχεδν προτρημα. μως αυτ εναι ψμα: το να εσαι διανοομενος εναι κουσορι. πως οι ζωντανο γνωρζουνε πως θα πεθνουν, εν οι νεκρο δε γνωρζουνε τποτα, πιστεω πως το να εναι κανες ξυπνος εναι χειρτερο απ το να εναι βλκας, γιατ νας βλκας δεν αντιλαμβνεται τη βλακεα του, εν νας ξυπνος, ακμα κι αν εναι ταπεινς και μετριφρων, ξρει πως εναι ξυπνος, τσι κι αλλις.
     Λει κπου ο Εκκλησιαστς: στις προσθτει γνσιν, προσθτει πνον. Μην χοντας μως ποτ τη τχη να πω στο κατηχητικ μαζ με τα λλα παιδι, δε προειδοποιθηκα γκαιρα για τους κινδνους που ενχει η μελτη. Εναι πολ τυχερο οι χριστιανο που τσο νοι χουν δη μθει να φυλγονται απ τους κινδνους της ευφυας. Θα ξρουν τσι για λη τους τη ζω πως να την αποφεγουν. Μακριοι οι πτωχο τω πνεματι.
     σοι σκφτονται πως η ευφυα εμπεριχει κτι το αντερο, σγουρα δε διαθτουν αρκετ για να αντιληφθον πως δεν εναι τποτα περισστερο απ μια κατρα. Οι δικο μου, οι συμμαθητς μου, οι καθηγητς μου, λοι τους μ' ερισκαν ευφυ, ανκαθεν. Ποτ δε κατλαβα καλ το γιατ και το πως εχανε καταλξει σ' αυτ την ετυμηγορα για το τομ μου. Υπφερα συχν απ' αυτν τον θετικ ρατσισμ, απ' αυτος που συγχουν την επιφανειακ ευφυα με την πραγματικ και που σε καταδικζουν, με μια προκατληψη αναληθς ευνοκ, να ενσαρκνεις μια μορφ κρους. πως ακριβς η κοιν γνμη εκστασιζεται μπροστ στον νεαρ τη νεαρ που διαθτουν το ψιστο κλλος, τσι κι εγ μουν το πανξυπνο και καλλιεργημνο πλσμα, προς σιωπηλ ταπενωση εκενων που ταν λιγτερο προικισμνοι απ τη φση, απ' σο εγ. Πσο πολ απεχθανμουν εκενες τις συνεδρες που συμμετεχα παρ τη θλησ μου, με το να πληγνω και να υποβιβζω αγρια και κορτσια, που κρνονταν ως λιγτερο ευφυ απ μνα!
     Ποτ μου δεν υπρξα αθλητικς τπος. Οι πιο πρσφατοι σημαντικο αγνες που με κορασαν μυκ, εναι οι βλοι που παζαμε στο δημοτικ, στο προαλιο κατ τη διρκεια του διαλεμματος. Τα λεπτ μου χρια, το εκολο λαχνιασμ μου, τα αργοκνητα πδια μου, δε μου επτρεπαν να κνω τις απαρατητες προσπθειες για να κλωτσσω μια μπλα αποτελεσματικ. Η μνη δναμη που διθετα ταν να εξερευν λεπτομερς τον κσμο με το πνεμα μου. Καθς μουν πολ λεπτοκαμωμνος για τον αθλητισμ, δε μου απμεναν παρ τα νευρικ μου κτταρα για να σκαρνω με το μυαλ μου παιχνδια με τη μπλα. Η ευφυα λειτουργοσε ως υποκατστατο.
     Η ευφυα εναι μια αποτυχα της εξλιξης. Εκολα μπορ να φανταστ, στην εποχ των πρτων προστορικν ανθρπων, σε μια μικρ φυλ, λα τα παιδι να τρχουν μσα στη πυκν βλστηση, να κυνηγον τις σαρες, να μαζεουν φροτα του δσους για το βραδιν φαγητ και μετ, σιγ-σιγ, ερχμενα σ' επαφ με τους μεγλους, να γνονται τλειοι ντρες γυνακες: κυνηγο, κουβαλητς, ψαρδες, βυρσοδψες... μως, αν παρατηρσουμε πιο προσεκτικ τη ζω τοτης της φυλς, θ' αντιληφτομε πως ορισμνα παιδι δε συμμετχουν στις ομαδικς δραστηριτητες: παραμνουν καθιστ δπλα στη φωτι, ασφαλ μσα στα σπλαια. Ποτ τους δε θα μθουν να προστατεονται απ τις τγρεις με τα κοφτερ σα σπαθι δντια, οτε θα μθουν να κυνηγον. Αν τα εγκατλειπαν στη μορα τους, δε θα επιβωναν οτε μια νχτα. Το ,τι περνον τις μρες τους δχως να κνουν τποτα, δεν οφελεται στη τεμπελι τους, χι, θα θελαν κι αυτ να χοροπηδον με τους φλους τους, αλλ δεν μπορον. Φρνοντς τα στο κσμο, η φση κανε το στραβοπτημ της. Στη φυλ αυτ, υπρχει να κοριτσκι που εναι τυφλ, να αγορκι που κουτσανει, να λλο παιδ που εναι αδξιο κι αφηρημνο... τσι λοιπν, τα παιδι αυτ μνουν στον καταυλισμ και, καθς δεν χουν τποτα να κνουν και τα ηλεκτρονικ παιχνδια δεν χουν ακμη εφευρεθε, δεν χουν λλη λση απ το να σκπτονται και ν' αφνουν το νου τους ν' αλωνζει λετερος. Περνον λοιπν το καιρ τους με σκψεις, προσπαθον ν' αποκρυπτογραφσουν τον κσμο, σκαρφζονται ιστορες κι εφευρσκουν πρματα. Κατ' αυτ τον τρπο γεννθηκε ο πολιτισμς: επειδ κποια παιδι μ' ατλειες δεν εχανε τποτ' λλο να κνουν. Αν η φση δε σακτευε κανναν, αν το καλοπι ταν πντα αψεγδιαστο, η ανθρωπτητα θα εχε παραμενει να εδος πρωτγονων ανθρπων, ευτυχισμνων, που δε θα σκφτονταν διλου τη προδο και που θα ζοσαν μια χαρ χωρς προζκ, χωρς καπτες , οτε DVD με ψηφιακ Dolby σστημα.
     Η περιργεια, η επιθυμα να θλεις να κατανοσεις τη φση και τους ανθρπους, ν' ανακαλψεις τις τχνες, λ' αυτ θα 'πρεπε ν' αποτελον τη φυσικ κλση κθε πνεματος. Αν αυτ μως γινταν, τσι καθς χει οργανωθε στις μρες μας η εργασα, ο κσμος θα σταματοσε να γυρζει, απλς επειδ κτι ττοιο απαιτε χρνο κι αναπτσσει το κριτικ πνεμα. Κανες δε θα δολευε πια. Γι' αυτ το λγο οι νθρωποι χουν συμπθειες κι αντιπθειες, πργματα που τους ενδιαφρουν κι λλα που τους αφνουν αδιφορους. Διτι διαφορετικ, δε θα υπρχε η κοινωνα. σοι ενδιαφρονται για πρα πολλ πργματα, που ενδιαφρονται μλιστα για θματα που δε θα τους ενδιφεραν εκ πρτης ψεως -και που θλουν να κατανοσουν τις αιτες για τις οποες αυτ δε τους ενδιφεραν παλαιτερα-, πληρνουν με το τμημα μιας σχετικς μοναξις. Για να ξεφγουν απ' αυτ τον οστρακισμ, χρειζεται να προικιστον με μια ευφυα που χει μια λειτουργικτητα, που εξυπηρετε μιαν επιστμη να σκοπ, μα τχνη, με απλ λγια δηλαδ, μια ευφυα που να χρησιμεει σε κτι. Η υποτιθμενη ευφυα μου, υπερβολικ ανεξρτητη, δε χρησιμεει σε τποτα, εννο πως δε μπορε κανες να τη πρει και να τη χρησιμοποισει προς φελος ενς πανεπιστημου, μιας εφημερδας ενς δικηγορικο γραφεου.
     Με κατατρχει η κατρα της λογικς. Εμαι φτωχς, γαμος κι απογοητευμνος. Μνες τρα αναλογζομαι την ασθνεια που με κνει να σκφτομαι υπερβολικ κι χω συμπερνει με βεβαιτητα πως υπρχει μια μεση σχση ανμεσα στη δυστυχα μου και την ακρτεια της λογικς μου. Το να σκφτομαι, να προσπαθ να καταλβω, δε μου απφερε ποτ τποτα, αλλ' αντιθτως στρεφταν πντα εναντον μου. Η σκψη δεν εναι μια φυσικ λειτουργα, πληγνει, σα να εναι φτιαγμνη απ θρασματα γυαλιο και μπερδεμνα μυτερ σρματα. Δεν κατορθνω να σταματσω το μυαλ μου, να επιβραδνω τους ρυθμος του. Νιθω σα μια ατμομηχαν, μια γηραι ατμομηχαν που τρχει πνω στις ργες και που δε θα μπορσει ποτ της να σταματσει, επειδ τα κασιμα που της παρχουν την ιλιγγιδη της δναμη, το κρβουν της, εναι ο διος ο κσμος. Οτιδποτε βλπω, αισθνομαι ακοω, χιμει μσα στο καμνι του μυαλο μου, το φουλρει και το βζει να δουλεει με πολλς στροφς. Το να προσπαθε κανες να καταλβει, εναι κοινωνικ αυτοκτονα, αυτ σημανει πως δε μπορες πια να γευτες τη ζω χωρς να νισεις, θελ σου, τσο σαν αρπακτικ σο και σαν ανατμος που διαμελζει το αντικεμενο της μελτης του. Πολ συχν, σκοτνουμε αυτ που προσπαθομε να καταλβουμε, επειδ, πως συμβανει και με τον μαθητευμενο γιατρ, η πραγματικ γνση δε μπορε ν' αποκτηθε χωρς ανατομ: τσι ανακαλπτουμε τις αρτηρες και τη κυκλοφορα του αματος, τη σσταση του ανθρωπνου σκελετο, τα νερα, τις εσωτερικς λειτουργες του σματος. Και κποια τρομακτικ νχτα, βρισκμαστε μσα σε μια κρπτη υγρ και σκοτειν, με το νυστρι στο χρι, πασαλειμμνοι μ' αματα, υποφροντας μονμως απ ζαλδες, μ' να ψυχρ και μορφο πτμα πνω στο μεταλλικ τραπζι. Μετ, μπορομε πντα να επιχειρσουμε να γνουμε Δκτορες Φρανκενστν και να τα συναρμολογσουμε ολ' αυτ για να κατασκευσουμε να ζωνταν ον, παρνουμε μως το ρσκο να φτιξουμε να φονικ τρας. χω ζσει πολ μσα στα νεκροτομεα. Σμερα νιθω τον κνδυνο του κυνισμο να πλησιζει, νιθω πκρα κι απραντη θλψη. Πολ γργορα αποκτ κανες ταλντο στη δυστυχα. Δεν εναι δυνατ να συνεχσεις να ζεις αν εσαι πλρως συνειδητοποιημνος και σκεπτμενος. Ας παρατηρσουμε τη φση λλωστε. 'Ο,τι ζει για πολλ χρνια κι ευτυχισμνο, δε χαρακτηρζεται απ ιδιατερη εξυπνδα. Οι χελνες ζουν εκατοντδες χρνια, το νερ εναι αθνατο κι ο Μλτον Φρντμαν (Σ.Σ. Αμερικανς οικονομολγος -1912- οικονομικς σμβουλος του Νξον και του Ρηγκαν, που απσπασε το βραβεο Νμπελ οικονομας το 1976) εναι ακμα ζωντανς. Στη φση, η συνειδητοποηση αποτελε την εξαρεση. Μπορομε μλιστα να προποθσουμε πως πρκειται για ατχημα, μιας κι η συνειδητοποηση δε μας εγγυται καμα ανωτερτητα, οτε καμα ιδιατερη μακροβιτητα. Μσα στα πλασια της εξλιξης των ειδν, δεν αποτελε δεγμα καλτερης προσαρμογς. Οι πραγματικο κυραρχοι τοτου του πλαντη, σε σχση με την ηλικα τους, τον αριθμ και το δαφος που κατχουν, εναι τα ντομα. Η κοινωνικ οργνωση των μυρμηγκιν, για παρδειγμα, εναι πολ πιο αποτελεσματικ απ' σο πρκειται  να 'ναι ποτ η δικ μας, στω κι αν καννα μυρμγκι δεν χει δρα στη Σορβννη.
     λος ο κσμος χει να πει κτι για τις γυνακες, τους ντρες, τους μπτσους, τους δολοφνους. Γενικεουμε λοι, βασιζμενοι στις προσωπικς μας εμπειρες, σ' αυτ που μας βολεουν, σμφωνα με τα σα μπορομε να κατανοσουμε με τα πενιχρ μσα των νευρικν κυττρων μας κι ανλογα με την οπτικ γωνα των απψεν μας. Εναι μια ευκολα που μας επιτρπει να σκεφτομε γργορα, να κρνουμε και να λβουμε θση. Αυτ δεν χει καμμιν αξα, κατ βση, απλ πρκειται για σματα, για μικρς σημαιολες που κουν ο καθνας απ μας. Κι λοι μας υπερασπιζμαστε την αλθεια των συμφερντων μας, του φλου μας και των αγαθν μας.
     Σε μια συζτηση, οι γενικτητες προσφρουν το πλεονκτημα της απλτητας και της ρευσττητας των συλλογισμν, της εκολης κατανησς τους κι ως εκ τοτου χουν τη μεγαλτερη απχηση στο ακροατριο. Αν θλουμε να μεταφρσουμε αυτ τη σκψη σε μαθηματικ γλσσα, θα λγαμε πως οι συζητσεις που βασζονται στις γενικτητες εναι οι προσθσεις, οι απλς πρξεις, που επειδ ακριβς εναι προφανες, αποκτον αξιοπιστα ως προς την ορθτητα τους. Εν μια σοβαρ συζτηση θα δινε μλλον την εντπωση μιας σειρς ανισσεων με πολλαπλος αγνστους, ολοκληρματα και ταχυδακτυλουργες με πολπλοκους αριθμος.
     νας σοφς νθρωπος, σε μια συζτηση, θα χει πντοτε την εντπωση πως απλουστεει κι η μοναδικ του επιθυμα θα εναι να μπορσει να διαγρψει, να βλει αστερσκους σε ορισμνες λξεις, να βλει υποσημεισεις στο κτω μρος του βιβλου, τσι στε να μπορσει να πει πως εξφρασε πργματι τη σκψη του. μως, σε μια κουβντα που γνεται στη γωνι ενς διαδρμου, σ' να δεπνο με πολ κσμο μσα απ τις σελδες μιας εφημερδας, κτι ττοιο εναι ανφικτο και δε τθεται καν θμα ακρβειας, αντικειμενικτητας, αμεροληψας κι εντιμτητας. Η αρετ εναι μια ρητορικ αναπηρα, δεν εναι αποτελεσματικ σε μια συζτηση. Ορισμνα περλαμπρα πνεματα, αντιλαμβανμενα τη κεντητα που απαιτε κθε συζτηση, επλεξαν να λειτουργσουν πονηρ και να υποβλλουν μλλον τη πολυπλοκτητα χρησιμοποιντας τη παραδοξολογα κι να αποστασιοποιημνο χιομορ. Γιατ χι; Στο κτω-κτω εναι κι αυτς νας τρπος επιβωσης.
     ΟΙ νθρωποι απλουστεουν τον κσμο χρησιμοποιντας τη γλσσα και τη σκψη, τσι λοιπν αποκτον βεβαιτητες. Και το να χεις βεβαιτητες, εναι η πιο ισχυρ απλαυση σε τοτο τον κσμο, πολ ισχυρτερη κι απ το χρμα, το σεξ και την εξουσα μαζ. Το ν' αποποιηθε κανες τη πραγματικ ευφυα, εναι το τμημα που πρπει να πληρσει για τις βεβαιτητς του κι εναι πντοτε το αρατο ξοδο για τον τραπεζιτικ λογαριασμ της συνεδησης μας. Ως εκ τοτου, προτιμ ακμη εκενους που δεν καλπτονται κτω απ το περβλημα της λογικς και που παραδχονται πως το πιστεω τους εναι αποτλεσμα της φαντασας. πως ας πομε, να πιστ που παραδχεται πως η πστη του δεν εναι παρ μια πεποθηση κι χι μια προαγορ πνω στην αλθεια της πραγματικτητας.
     Υπρχει μια κινζικη παροιμα που λει, πνω-κτω, πως να ψρι ποτ δε ξρει πτε κατουρει. Αυτ ταιριζει τλεια στους διανοομενους. Γιατ εναι πεπεισμνοι πως εναι κι ξυπνοι επειδ χρησιμοποιον το μυαλ τους. Ο κτστης χρησιμοποιε τα χρια του, αλλ χει επσης μυαλ που μπορε να του υποδεξει πως "αυτς ο τοχος δεν εναι σιος κι πειτα, ξχασες να βλεις τσιμντο ανμεσα στους τσιμεντλιθους". Υπρχει μια ανταλλαγ ανμεσα στη χειρωνακτικ δουλει και στη σκψη του. Ο διανοομενος που δουλεει με τη σκψη, δε βινει αυτ την ανταλλαγ, τα χρια του δε ζωντανεουν για να του πουν: "Ε φιλαρκο, λθος κνεις! Η γη εναι στρογγυλ". Λεπει απ τον διανοομενο τοτη η διαφοροποηση, τσι λοιπν νομζει πως εναι ικανς να χει μια εμπεριστατωμνη ποψη για τα πντα. Ο διανοομενος εναι σα τον πιανστα που επειδ χρησιμοποιε τα χρια του με δεξιοτεχνα, νομζει πως διαθτει εξσου την ικαντητα για να γνει εκ φσεως χαρτοπακτης, μποξρ, νευροχειρουργς και ζωγρφος.
     Προφανς η εξυπνδα δεν αφορ μονχα τους διανοομενους. Γενικ, ταν κποιος ξεκιν λγοντας: "Δεν εναι τι θλω να γνω δημαγωγικς αλλ...", ττε πργματι θλει να γνει δημαγωγικς. τσι λοιπν, δε ξρω πως ακριβς να εκφρσω κτι που θα μποροσε να ερμηνευτε ως συγκαταβατικτητα. Εμαι πεπεισμνος πως η ευφυα εναι μια αρετ, που τη μοιρζεται το σνολο του πληθυσμο, δχως κοινωνικ δικριση: βρσκουμε το διο ποσοστ ευφυν ανθρπων τσο ανμεσα στους καθηγητς ιστορας και τους ψαρδες της Βρετνης, σο κι ανμεσα στους συγγραφες και στις δακτυλογρφους... Αυτ το συμπερανω εκ περας, μιας κι χω συναναστραφε πολ με brain-builders, με στοχαστς και με καθηγητς, με χαζος διανοομενους και με φυσιολογικος ανθρπους, ευφυες δχως πιστοποιητικ ευφυας, δχως τη θεσμικ αρα. Δε μπορ να πω τποτε λλο. Πρκειται για κτι που εναι ακμη πιο αμφισβητσιμο, μιας κι εναι αδνατον να μελετηθε επιστημονικ. Δε θεωρομε πως κποιος εναι ευφυς, εχφρων, ανλογα με τα διπλματ του: δεν υπρχει τεστ ευφυας που να φανερνει αυτ που θα μποροσαμε ν' αποκαλσουμε ευθυκρισα. Μου ξανρχεται κατ νουν αυτ που λεγε ο Μκλ Χερ, ο σεναριογρφος του "Full Metal Jacket", στο καταπληκτικ βιβλο του Μισλ Σιμν, για τον Κιομπρικ: "Η βλακεα των ανθρπων δεν οφελεται στην λλειψη ευφυας τους, αλλ στην λλειψη θρρους τους".
     Κτι που μπορομε να παραδεχτομε, εναι πως το να ρχεται κανες συχν σ' επαφ με τα μεγλα ργα, το να χρησιμοποιε το πνεμα του, το να διαβζει συγγρμματα μεγαλοφυν ανθρπων, σως να μη τον κνει απαρατητα ευφυ, καθιστ μως τον κνδυνο αυτ, ακμη περισστερο. Υπρχουν νθρωποι φυσικ, που μπορε να χουν διαβσει Φρντ, Πλτωνα, μπορε να παζουν στα δχτυλα τα κουρκ και να ξρουν να ξεχωρσουν να κυνηγετικ γερκι απ να τσιχλογρακα, αλλ να εναι εντοτοις ανητοι. Παρ' λ' αυτ, δυνητικ, η ευφυα, ερχμενη σ' επαφ με πολλαπλ ερεθσματα κι αφνοντας το πνεμα λο και πιο συχν να βυθζεται σε μιαν ατμσφαιρα εμπλουτιστικ, βρσκει κατλληλον δαφος για ν' αναπτυχθε, με τον διο ακριβς τρπο που αναπτσσεται μια ασθνεια. Διτι η ευφυα εναι ασθνεια".

.......................................................................................................................

     (Στο σημεο αυτ κλενει το λογδριο του ρωα προς τους φλους και συνεχζεται το στρυ.
Το βιβλο εναι απ τις
Εκδσεις Αστρτη
.

  σο για τον συγγραφα... γεννθηκε στις
7/2/1975 -το βιβλο εκδθηκε πρωττυπα, το 2000 !!!- , χει σπουδσει ανθρωπολογα κι χει ταξιδψει πρα πολ, αγαπ τους φλους του, το σινεμ, το ελισαβετιαν θατρο, τα ολλανδικ ποδλατα και... φυσικ τη λογοτεχνα. Ζει με τον αδελφ του σ' να σπτι, απ' που -πως λει ο διος- οι γονες τους φυγαν καθς γιναν πια ενλικοι κι ανεξρτητοι. Αυτ εναι το πρτο του μυθιστρημα
.)

 

 

Web Design: Granma - Web Hosting: Greek Servers